Regenwater afkoppelen van het riool: duurzaam, slim en vaak gesubsidieerd

Bij verduurzamen denken de meeste mensen aan zonnepanelen, isolatie of een warmtepomp. Er is echter een maatregel die minder bekend is maar steeds belangrijker wordt: het afkoppelen van regenwater van het riool. Door het klimaat valt regen steeds vaker in korte, hevige buien. Het riool is daar niet op berekend. Het gevolg is ondergelopen straten, kelders vol water en riooloverstorten waarbij vuil water in sloten en vijvers terechtkomt. Afkoppelen helpt dat probleem op te lossen én levert jou als huiseigenaar voordelen op. In dit artikel lees je hoe het werkt.

Wat betekent afkoppelen?

In veel oudere wijken loopt het regenwater van het dak via de regenpijp rechtstreeks het riool in. Daar mengt het zich met afvalwater uit toilet, douche en keuken. Dit heet een gemengd stelsel. Bij afkoppelen haal je de regenpijp los van het riool en laat je het regenwater op eigen terrein in de bodem zakken, of voer je het af naar oppervlaktewater of een apart hemelwaterriool.

Het resultaat: minder water in het vuilwaterriool, minder belasting van de rioolwaterzuivering en een kleinere kans op overstortingen en wateroverlast.

Waarom het riool het niet meer aankan

De meeste rioolstelsels zijn decennia geleden ontworpen voor een bepaalde hoeveelheid regen per uur. Inmiddels vallen er in Nederland vaker extreme buien. Bij zo’n bui stroomt het water van daken, terrassen en straten tegelijk het riool in. Is de capaciteit bereikt, dan zoekt het water een andere uitweg: via putten op straat, via de ontstoppingsput in de tuin of via de laagste afvoer in huis.

In laaggelegen gemeenten zoals Zoetermeer, dat grotendeels op drooggemaakte polders ligt, is dit een bekend probleem. Bij hevige regen kan rioolwater zelfs terugstromen in woningen. Wie daar last van heeft, kent het belang van een goed functionerende afvoer en een specialist voor riool ontstoppen Zoetermeer die snel kan helpen als het misgaat.

De mogelijkheden om af te koppelen

Er zijn verschillende manieren om regenwater op eigen terrein op te vangen:

1. Regenton. De eenvoudigste stap. Een regenton vangt een deel van het water op dat je kunt gebruiken voor de tuin. Let op: een volle regenton vangt bij een volgende bui niets meer op, dus combineer hem met een overloop naar de tuin.
2. Infiltratiekratten. Kunststof kratten die je in de tuin ingraaft. Het regenwater wordt daarin tijdelijk opgeslagen en zakt geleidelijk de grond in. Geschikt bij een zandige bodem.
3. Wadi of regentuin. Een lager gelegen deel van de tuin met planten die tegen natte voeten kunnen. Het water verzamelt zich daar en infiltreert langzaam.
4. Groen dak. Een sedum- of grasdak houdt een deel van het water vast en vertraagt de afvoer. Bijkomend voordeel: isolatie in de winter en verkoeling in de zomer.
5. Afvoer naar oppervlaktewater. Grenst je tuin aan een sloot of vijver, dan kan het regenwater daar soms direct naartoe, mits de gemeente of het waterschap dat toestaat.

Waar je op moet letten

Afkoppelen is geen klus om zomaar te beginnen. Houd rekening met:

• De bodem. Op klei of veen zakt water slecht weg. Een infiltratievoorziening moet dan groter zijn of gecombineerd worden met een overloop.
• De grondwaterstand. Staat het grondwater hoog, dan is infiltratie lastig.
• De afstand tot de woning. Leg infiltratievoorzieningen minimaal een paar meter van de gevel, zodat er geen water tegen de fundering komt.
• Regels van de gemeente. In sommige gemeenten is afkoppelen verplicht bij nieuwbouw of renovatie, in andere is het vrijwillig maar wordt het gestimuleerd.

Subsidie en vergoedingen

Veel gemeenten en waterschappen stimuleren afkoppelen met een subsidie of een vergoeding per vierkante meter afgekoppeld dakoppervlak. De voorwaarden verschillen per gemeente. Kijk daarom op de website van je gemeente of zoek naar regionale programma’s rond klimaatadaptatie. Soms wordt een regenton of groen dak gedeeltelijk vergoed.

Afkoppelen en je huisriolering

Bij het afkoppelen komt de rioolleiding op eigen terrein bloot te liggen. Dat is een uitgelezen moment om die te controleren. Een camera-inspectie laat zien of de vuilwaterleiding in goede staat is, of er wortels in zitten en of er verzakkingen zijn. Het zou zonde zijn om de tuin opnieuw in te richten en een jaar later alles open te moeten breken voor een kapotte rioolleiding.

Let er ook op dat de oude aansluiting van de regenpijp op het riool goed wordt afgedopt. Een open aansluiting laat rioollucht ontsnappen en kan ongedierte aantrekken.

De energiekant van afkoppelen

Afkoppelen bespaart ook energie, al zie je dat niet direct op je eigen rekening. Rioolwater moet worden opgepompt en gezuiverd. Elke liter schoon regenwater die niet naar de zuivering gaat, scheelt pompenergie en zuiveringskosten. Wie regenwater bovendien gebruikt voor de tuin of het toilet, bespaart drinkwater. Zo past afkoppelen goed in een bredere verduurzamingsaanpak.

Combineer het met andere verduurzaming

Plan je al zonnepanelen, gevelisolatie of een nieuwe oprit, kijk dan of je het afkoppelen in hetzelfde project kunt meenemen. Steigers staan er al, de tuin ligt toch al open en je hebt maar één keer overlast. Zo wordt afkoppelen een kleine extra stap in plaats van een apart project.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf mijn regenpijp afkoppelen? Een regenpijp laten uitkomen in een regenton of een grindkoffer is voor een handige doe-het-zelver goed te doen. Bij infiltratiekratten, het afdoppen van de rioolaansluiting of het aanpassen van leidingen onder de bestrating is het verstandig een vakman in te schakelen.

Hoeveel regenwater moet ik kunnen opvangen? Dat hangt af van het dakoppervlak en de eisen van je gemeente. Veel gemeenten rekenen met een bepaalde hoeveelheid water per vierkante meter dak die je op eigen terrein moet kunnen bergen. Kijk op de website van je gemeente of vraag het na bij het waterschap.

Merk ik zelf iets van afkoppelen? Ja. Bij hevige regen is de kans op een borrelende afvoer of terugstromend water kleiner. En met een regenton heb je gratis water voor de tuin, wat in droge zomers flink kan schelen.

Conclusie

Regenwater afkoppelen is een eenvoudige, vaak gesubsidieerde maatregel die bijdraagt aan een klimaatbestendige wijk. Het ontlast het riool, verkleint de kans op wateroverlast en maakt je tuin groener. Laat bij het afkoppelen meteen je huisriolering controleren. Een specialist als MWT Loodgieters & Riooltechniek kan zowel de inspectie als het aanpassen van de aansluitingen verzorgen, zodat je duurzame stap ook onder de grond klopt.